CDA wil kiesdrempel: hypocriete onzin

CDA Congres in Alkmaar, 8 november 2014

De CDA-afdeling Zuid-Holland heeft voor het partijcongres vandaag in Alkmaar een resolutie ingediend voor verhoging van de kiesdrempel bij de Tweede Kamerverkiezingen. Het partijbestuur nam dit voorstel over en het congres nam het aan; het CDA zal het dus in het verkiezingsprogramma voor de Tweede Kamerverkiezingen opnemen. Een onzinvoorstel dat niet helpt, maar vooral een gotspe dat juist het CDA dit voorstel in het programma opneemt.

Proefballonnetjes
Misschien hadden de christendemocraten niets te doen in de oppositie. Dan komen er wel vaker proefballonnetjes boven voor veranderingen aan het politieke systeem. Deze keer dus de kiesdrempel. Het Zuidhollandse CDA wil politieke avonturiers weren omdat het debat daar minder populistisch van wordt. Bovendien wordt de regering er aanmerkelijk stabieler door. De christendemocraten verwijzen naar Duitsland, waar een kiesdrempel van vijf procent de politieke vrede beschermt.

Instabiel
Pardon? Waren het niet de christendemocraten die in 2010 gemene zaak maakten met de populisten van de PVV, en eerder in 2001 met de LPF, en daarmee zelf voor grote instabiliteit zorgden? En wordt de regering de afgelopen tijd niet juist door kleine partijtjes als de SGP en de Christenunie gestabiliseerd, terwijl het imploderende CDA met geen enkel akkoord mee wil werken, te pas en te onpas moties van wantrouwen indient en wild om zich heen slaat in het politieke debat?

Klasje
Het CDA heeft het populisme in het debat bovendien zelf omarmd, getuige de klasjes waar het kader geschoold werd in het doen van boude uitspraken. De partij maakt in ieder geval gretig gebruik van volkse sentimenten. Maxime Verhagen lustte er wel pap van in de aanloop naar de verkiezingen in 2010: liever een oerhollandse kroket dan zo’n vreemde halal shoarma. De mastodonten morden op de achtergrond over zoveel gesundes Volksempfinden; huisideoloog Anton Zijderveld zegde er zelfs zijn partijlidmaatschap om op.

Maxime Verhagen als leider van het CDA in 2010
Foto: Apdency

Versplintering
Bovendien kan het CDA, als ze de versplintering willen tegengaan, effectievere maatregelen bedenken dan een drempel van twee zetels. Dit zet geen zoden aan de dijk. De meeste populistische partijen en politieke avonturiers springen met gemak over zo’n drempeltje heen. Slechts twintig keer haalde een partij na de Tweede Wereldoorlog één zetel bij de Kamerverkiezingen. De PVV kwam in één klap met negen zetels in de Kamer, de SP ooit met twee. Stabiliserende partijtjes als het GPV en de RPF zouden juist wel gesneefd zijn.

Duitsland
Maar ook een veel hogere kiesdrempel dan de twee zetels die het CDA nu wil, zou niet helpen. In Duitsland, waar de Zuidhollandse christendemocraten naar verwijzen, hebben ze een kiesdrempel van maar liefst vijf procent. Toch wordt het debat ook daar sterk beïnvloed door de populisten van Alternative für Deutschland en Die Linke. De bestuurlijke FDP, vaak een betrouwbare coalitiepartner van de Duitse christendemocraten, verdween juist uit beeld. Een kiesdrempel vergemakkelijkt coalitievorming dan ook niet, zo blijkt uit onderzoek.

Minderheden
Het is helpt niet alleen weinig; het is principieel ook onjuist om een kiesdrempel op te werpen. Als kleinere partijen geweerd worden, is het voor minderheden moeilijker om een vertegenwoordiging in het politieke systeem te krijgen. Daardoor daalt het vertrouwen in het politieke systeem bij die minderheden, en dus onder de bevolking als geheel. Bovendien krijgt het systeem minder nieuwkomers die de gevestigde orde uitdagen en de politieke agenda verversen met ideeën en maatschappelijke issues die de gevestigde orde negeert. Denk bijvoorbeeld aan de Piratenpartij, die privacy en digitale vrijheid op de kaart zet.

Kuyper
Ook in dit opzicht is het een gotspe als bij uitstek het CDA dit in het verkiezingsprogramma zou opnemen. Een van de voorlopers van de partij is immers als klein innovatief partijtje opgericht door een raspopulist: Abraham Kuyper. De charismatische gereformeerde leider begaf zich graag onder de ‘kleine luyden’ om hun belang in niet mis te verstande bewoordingen op tafel te leggen bij de hoge heren in Den Haag. Als er toen allerlei belemmeringen opgeworpen waren met het argument dat de politieke stabiliteit geborgd moet worden, was de ARP er nooit geweest, en het CDA ook niet.

Bühne
Je vraagt je in gemoede af waarom het CDA zo’n voorstel doet. Misschien voor de Bühne, zoals Sywert van Lienden suggereerde. Dat is ook effectief, gezien de poll en de reacties op het voorstel bij Powned, maar het zou misschien wel wat eh… populistisch zijn. Maar wellicht is het geen aandachttrekkerij maar een opstapje naar een verbetering van het politieke systeem op lange termijn. Het CDA denkt daar over na en kijkt daarbij voor inspiratie vooral naar het christendemocratisch geregeerde Duitsland. Daar heeft het Constitutioneel Hof zojuist uitgesproken dat een kiesdrempel voor het Europarlement niet mag, maar voor de Bondsverkiezingen wél omdat er een stabiele regeringsbasis nodig is.

Moeilijk
Maar waarschijnlijk is het eenvoudiger. De kiesdrempelwens zal vooral te maken met de moeilijke verhouding van het CDA tot het populisme. De PVV en de VVD trekken hun kiezers weg, vooral in het zuiden. Zelf rechtse retoriek uitslaan lijkt het tij niet te kunnen keren. Samenwerken met populisten gaat ook niet: dat splijt de partij. Misschien ziet de steeds smaller wordende volkspartij een kiesdrempel als electorale zelfbescherming. Als dat inderdaad het geval is, dan lijkt me dat helemaal een reden om het niet in het programma op te nemen.

Jasper Klapwijk maakt geen grapjes meer over het CDA dat zelf binnenkort niet meer over de kiesdrempel komt; het is allemaal al erg genoeg. Dit is een bewerkte versie van het commentaar op Radio1 bij Dit Is De Dag.

2 gedachtes over “CDA wil kiesdrempel: hypocriete onzin

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s